Mọi mục khác trong site đều phải đi đâu đó mới làm được. Mục này thì không: rà soát nguy cơ ngã là việc làm trong một buổi chiều, ngay tại nhà mình.
Vì sao phòng ngã thuộc chuyên mục này
- Vì xương mỏng chỉ thành gãy khi có cú ngã
- Giảm ngã và giữ xương là hai vế của cùng một mục tiêu
- Và vế phòng ngã thì làm được ngay
- Không cần chờ lịch nào
- Mục thứ hai là cách nhìn của cả bài
Hai mục cuối là lý do bài này đáng đọc trước khi có kết quả đo nào.
Rà soát trong nhà gồm những gì
- Sàn nhà, ánh sáng, cầu thang
- Nhà tắm, giày dép
- Và đường đi ban đêm
- Sáu chỗ đó chiếm phần lớn các cú ngã trong nhà
- Mục cuối là lý do danh sách chỉ có sáu mục
Mục thứ ba là chỗ nguy hiểm nhất, và nó cũng dễ sửa nhất.
Ngoài nhà cửa còn gì nữa
- Thị lực, thuốc đang dùng
- Sức cơ và thăng bằng
- Bốn thứ đó thuộc về người chứ không thuộc về nhà
- Và đều có cách cải thiện
- Mục cuối là điều đáng biết
Mục thứ ba là cách phân nhóm, và nhiều người chỉ sửa nhà mà quên phần này.
Đã ngã một lần thì sao
- Nói với bác sĩ, kể cả khi không bị thương
- Một lần ngã làm tăng khả năng ngã tiếp
- Và nó là lý do chính đáng để rà soát toàn bộ
- Đừng coi đó là chuyện vụng về rồi thôi
- Mục đầu là việc phải làm
Mục cuối là suy nghĩ hay gặp, và nó làm mất một tín hiệu quan trọng.
Về sàn nhà và lối đi
- Bỏ thảm nhỏ dễ trượt, hoặc cố định mép thảm xuống sàn
- Dọn dây điện, dây sạc, đồ vật để dưới sàn ở lối đi
- Lau khô ngay chỗ nước đổ, nhất là ở bếp và nhà tắm
- Giữ một lối đi thông suốt từ giường ra nhà vệ sinh
- Mục cuối là lối đi quan trọng nhất trong nhà
Mục đầu là việc sửa được trong mười phút, và thảm nhỏ là thủ phạm quen thuộc.
Về ánh sáng ban đêm
- Đèn ngủ hoặc đèn cảm ứng dọc đường từ giường ra nhà vệ sinh
- Công tắc ở đầu giường để không phải đi trong tối
- Đèn đủ sáng ở cầu thang, cả đầu trên lẫn đầu dưới
- Để sẵn dép trong tầm với, đừng đi chân trần trên sàn trơn
- Mục đầu là thứ rẻ mà hiệu quả nhất trong cả bài
Mục thứ hai là chi tiết nhỏ, và nó bỏ được đoạn đi dò dẫm nguy hiểm nhất.
Về nhà tắm
- Tay vịn cạnh bồn tắm và cạnh bồn cầu, gắn chắc vào tường
- Thảm chống trượt trong và ngoài chỗ tắm
- Ghế ngồi tắm nếu đứng lâu thấy mỏi hoặc chóng mặt
- Không dùng thanh treo khăn làm chỗ vịn, vì nó không chịu được lực
- Mục cuối là lỗi nguy hiểm mà rất hay gặp
Mục đầu là hạng mục đáng đầu tư nhất, và nó dùng được nhiều năm.
Về giày dép
- Dép có quai hậu, đế chống trượt, vừa chân
- Bỏ dép lê rộng, dép mòn đế, và dép cao gót ở người hay mất thăng bằng
- Đi chân trần hoặc đi tất trên sàn gạch là kết hợp dễ trượt
- Thay dép trong nhà khi đế đã mòn, đừng tiếc
- Mục đầu là ba tiêu chí đủ dùng
Mục thứ ba là kết hợp hay gặp nhất, và nó xảy ra ngay trong nhà mình.
Về thuốc và chóng mặt
- Một số thuốc gây chóng mặt, buồn ngủ, hoặc hạ huyết áp khi đứng dậy
- Hay xây xẩm khi đứng lên thì nói với bác sĩ, đừng coi là chuyện của tuổi
- Mang danh sách toàn bộ thuốc đang dùng đi hỏi, kể cả thuốc ngủ và thuốc bổ
- Không tự bỏ thuốc, mà hỏi để được điều chỉnh nếu cần
- Mục thứ hai là điều muốn nhấn
Mục cuối là quy tắc an toàn, và nó lặp lại ở mọi chuyên mục của site.
Về thị lực
- Khám mắt định kỳ cũng là phòng ngã, không chỉ là chuyện nhìn rõ
- Kính lão hoặc kính nhiều tròng có thể làm khó nhìn bậc thang, nên nói với người khám mắt
- Đổi kính mới thì đi lại cẩn thận trong mấy ngày đầu
- Đục thuỷ tinh thể làm giảm thị lực từ từ, nên người ta quen dần mà không nhận ra
- Mục đầu là chỗ nối giữa hai chuyên mục
Mục cuối là lý do phải khám định kỳ, và site này có chuyên mục riêng về mắt.
Về sức cơ và thăng bằng
- Bài tập thăng bằng và tập sức mạnh chân có tác dụng rõ trong việc giảm ngã
- Hỏi xem loại nào phù hợp, nhất là khi đã có bệnh khớp hoặc từng ngã
- Tập đều đặn mới có tác dụng, và bắt đầu nhẹ thì duy trì được lâu
- Tập cùng người khác thì dễ duy trì hơn tập một mình
- Mục đầu là điều nhiều người chưa biết
Mục cuối là mẹo duy trì, và nó đúng với mọi thói quen mới.
Ba câu trước khi làm một xét nghiệm
- Tôi có thuộc nhóm nên làm cái này không — tuổi, giới, tiền sử, nguy cơ
- Kết quả bình thường thì tôi làm gì tiếp, bất thường thì bước tiếp theo là gì
- Bao lâu làm lại một lần
- Bài này không có xét nghiệm nào để hỏi ba câu đó
- Nhưng nó là việc nên làm bất kể ba câu kia được trả lời thế nào
Hai mục cuối là điểm riêng, và đây là mục duy nhất trong site không cần đi đâu cả.
Biết trước bước tiếp theo rồi hãy làm
- Ngã rồi thì bước tiếp theo là nói với bác sĩ và rà lại toàn bộ
- Biết trước điều đó thì lần ngã đầu tiên không bị bỏ qua
- Hỏi luôn: sau lần ngã này tôi có cần kiểm tra gì thêm không
- Một lần ngã là dữ kiện, đừng để nó trôi qua như một tai nạn vặt
- Mục thứ ba là câu đáng hỏi nhất
Mục cuối là cách nhìn, và nó biến một chuyện xui thành thông tin dùng được.
Có triệu chứng thì đi khám, đừng chờ tới kỳ
- Ngã và đau nhiều, không đứng dậy hoặc không đi lại được — đi khám ngay
- Ngã đập đầu, nhất là ở người đang dùng thuốc chống đông — đi ngay
- Ngã nhiều lần trong thời gian ngắn, hoặc hay xây xẩm khi đứng dậy
- Yếu chân tăng dần, đi lại khó hơn rõ rệt so với trước
- Đau lưng đột ngột dữ dội sau một cú ngã nhẹ
Dòng thứ hai là tình huống dễ bị coi nhẹ nhất, và nó không chờ xem có đau không.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phòng ngã thuộc chuyên mục này?
Vì xương mỏng chỉ thành gãy khi có cú ngã. Giảm ngã và giữ xương là hai vế của cùng một mục tiêu, và vế phòng ngã thì làm được ngay không cần chờ lịch nào.
Rà soát trong nhà gồm những gì?
Sàn nhà, ánh sáng, cầu thang, nhà tắm, giày dép, và đường đi ban đêm. Sáu chỗ đó chiếm phần lớn các cú ngã trong nhà.
Ngoài nhà cửa còn gì nữa?
Thị lực, thuốc đang dùng, sức cơ và thăng bằng. Bốn thứ đó thuộc về người chứ không thuộc về nhà, và đều có cách cải thiện.
Đã ngã một lần thì sao?
Nói với bác sĩ, kể cả khi không bị thương. Một lần ngã làm tăng khả năng ngã tiếp, và nó là lý do chính đáng để rà soát toàn bộ.