Trẻ có một mắt kém vẫn đọc được bảng bằng mắt kia, nên bài kiểm hai mắt cùng lúc cho kết quả đẹp. Chi tiết nhỏ ấy quyết định việc phát hiện có xảy ra hay không.
Vì sao phải kiểm từng mắt riêng
- Vì trẻ có một mắt kém vẫn nhìn tốt bằng mắt kia
- Nên kiểm hai mắt cùng lúc sẽ bỏ sót
- Che từng mắt để kiểm riêng là chi tiết quyết định
- Che phải kín, vì trẻ hay hé nhìn qua kẽ tay
- Mục thứ ba là điều cần nhớ nhất
Mục cuối là chi tiết thực hành, và nó làm hỏng kết quả mà không ai biết.
Phát hiện muộn thì sao
- Mắt kém không được dùng trong giai đoạn phát triển thị giác có thể khó cải thiện về sau
- Đó là lý do mục này có mốc tuổi riêng
- Và không nên chờ
- Chờ tới khi con tự kêu là chờ quá muộn
- Mục đầu là lý do gốc
Mục cuối là điều muốn nhấn, và trẻ không kêu vì không có gì để so sánh.
Con đeo kính rồi thì hết lo chưa
- Chưa hẳn
- Còn phải xem con có đeo thật không, số kính còn đúng không
- Và có mục nào khác cần theo dõi không
- Đeo kính là bước đầu, không phải kết thúc
- Mục thứ hai là hai câu hỏi thực tế nhất
Mục cuối là cách hiểu đúng, và nhiều nhà dừng lại ngay sau khi cắt kính.
Nhà trường kiểm rồi thì có cần làm gì nữa
- Hỏi kết quả và xin bản ghi
- Kiểm ở trường là sàng lọc
- Nên kết quả nghi ngờ thì cần khám kỹ hơn ở cơ sở mắt
- Đừng coi kết quả sàng lọc là kết luận cuối cùng theo cả hai hướng
- Mục thứ hai là cách hiểu đúng
Mục cuối là điều muốn nhấn, và nó đúng với mọi chương trình sàng lọc trong site.
Về việc con có đeo kính thật không
- Nhiều trẻ cất kính trong cặp vì ngại bạn bè hoặc vì thấy vướng
- Hỏi giáo viên xem ở lớp con có đeo không, đó là nguồn tin đáng tin nhất
- Kính vướng hoặc không vừa cũng là lý do con không đeo, nên kiểm lại gọng
- Nói chuyện với con về lý do thay vì chỉ nhắc đeo
- Mục thứ hai là cách kiểm hiệu quả nhất
Mục thứ ba là nguyên nhân dễ sửa, và nhiều khi vấn đề chỉ là cái gọng.
Về chỗ ngồi trong lớp
- Báo giáo viên nếu con nhìn kém để được xếp chỗ phù hợp
- Chỗ ngồi tốt không thay được kính, nhưng nó giúp trong thời gian chờ
- Hỏi giáo viên xem con có hay nhìn sang vở bạn hoặc nheo mắt không
- Giáo viên quan sát trẻ nhiều giờ, nên họ là nguồn thông tin thật sự hữu ích
- Mục thứ ba là câu hỏi đáng giá nhất
Mục cuối là lý do nên hỏi, và ít phụ huynh nghĩ tới việc này.
Về dấu hiệu ở nhà
- Ngồi sát tivi, cúi sát vở, nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn
- Hay dụi mắt, chảy nước mắt, đau đầu sau khi học
- Ngại đọc, đọc nhảy dòng, viết lệch hàng
- Kết quả học sa sút mà không rõ lý do
- Thấy mấy dấu hiệu này thì đi khám, đừng chờ đợt kiểm ở trường
Mục cuối là quy tắc, và nó tách rõ đi khám với đợt sàng lọc định kỳ.
Về mắt lác và mắt lười
- Mắt lệch hoặc nhìn không cùng hướng là lý do đi khám, kể cả khi chỉ thỉnh thoảng
- Đừng chờ lớn lên sẽ hết, vì có loại cần xử lý trong giai đoạn nhất định
- Nghiêng đầu quen thuộc khi nhìn cũng là dấu hiệu đáng nói
- Chụp ảnh lúc thấy mắt lệch để đưa cho bác sĩ xem
- Mục thứ hai là điều muốn nhấn
Mục cuối là mẹo hữu ích, và lúc khám có khi không thấy biểu hiện.
Về cận thị tăng nhanh
- Số kính tăng nhanh giữa các lần đo là điều nên nói với bác sĩ mắt
- Hỏi xem có cách nào làm chậm lại phù hợp với con mình không
- Cho con ra ngoài trời hằng ngày là việc đơn giản mà đáng làm
- Nghỉ mắt giữa các quãng học và chơi màn hình
- Mục thứ hai là câu hỏi ít phụ huynh biết để hỏi
Mục thứ ba là việc làm được ngay, và nó không tốn gì.
Về nhịp kiểm lại
- Trẻ đang đeo kính thường cần kiểm lại theo lịch riêng, dày hơn trẻ khác
- Hỏi bác sĩ mắt nhịp cụ thể cho con mình và ghi vào sổ
- Đặt nhắc trong điện thoại, vì lịch này rất dễ trôi qua năm học
- Gộp vào đầu hoặc cuối năm học cho dễ nhớ
- Mục thứ ba là lý do cần nhắc
Mục cuối là mẹo thực tế, và mốc gắn với năm học thì cả nhà đều nhớ.
Về việc nói chuyện với con
- Giải thích đơn giản vì sao phải đeo kính, đừng để con nghĩ đó là hình phạt
- Cho con tham gia chọn gọng, vì gọng con thích thì con đeo
- Không trêu chuyện đeo kính, kể cả nói đùa trong nhà
- Khen khi con đeo đều, thay vì chỉ nhắc khi con quên
- Mục thứ hai là cách đơn giản mà hiệu quả nhất
Mục thứ ba là điều hay bị xem nhẹ, và trẻ nhớ mấy câu đùa lâu hơn người lớn tưởng.
Ba câu trước khi làm một xét nghiệm
- Tôi có thuộc nhóm nên làm cái này không — tuổi, giới, tiền sử, nguy cơ
- Kết quả bình thường thì tôi làm gì tiếp, bất thường thì bước tiếp theo là gì
- Bao lâu làm lại một lần
- Với trẻ, câu một gồm cả tiền sử gia đình về mắt — có ai cận nặng, lác, hoặc nhược thị
- Hỏi hai bên nội ngoại và ghi vào sổ của con
Hai mục cuối là việc chuẩn bị, và nó có thể làm đổi mốc khám đầu tiên.
Biết trước bước tiếp theo rồi hãy làm
- Hỏi trước: kết quả sàng lọc nghi ngờ thì đi đâu khám kỹ hơn
- Và bao lâu nên đi, vì ở lứa tuổi này thời gian có giá
- Biết trước thì không mất mấy tuần để tìm chỗ và đặt lịch
- Ghi tên nơi khám và số liên hệ vào sổ của con
- Mục thứ hai là điều khác với người lớn
Mục thứ ba là lợi ích, và mấy tuần đó có ý nghĩa thật ở giai đoạn phát triển thị giác.
Có triệu chứng thì đi khám, đừng chờ tới kỳ
- Đồng tử trắng hoặc ánh phản chiếu lạ trong ảnh chụp — đi khám ngay
- Mắt lệch, nhìn không cùng hướng, hoặc nghiêng đầu quen thuộc khi nhìn
- Đau mắt, đỏ mắt kéo dài, hoặc sợ ánh sáng
- Nhìn kém đột ngột, hoặc than mờ một bên
- Chấn thương vào mắt, kể cả khi trông có vẻ nhẹ
Dòng cuối hay bị coi nhẹ, và mắt là vùng không nên tự đánh giá mức độ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải kiểm từng mắt riêng?
Vì trẻ có một mắt kém vẫn nhìn tốt bằng mắt kia, nên kiểm hai mắt cùng lúc sẽ bỏ sót. Che từng mắt để kiểm riêng là chi tiết quyết định.
Phát hiện muộn thì sao?
Mắt kém không được dùng trong giai đoạn phát triển thị giác có thể khó cải thiện về sau. Đó là lý do mục này có mốc tuổi riêng và không nên chờ.
Con đeo kính rồi thì hết lo chưa?
Chưa hẳn. Còn phải xem con có đeo thật không, số kính còn đúng không, và có mục nào khác cần theo dõi không. Đeo kính là bước đầu, không phải kết thúc.
Nhà trường kiểm rồi thì có cần làm gì nữa?
Hỏi kết quả và xin bản ghi. Kiểm ở trường là sàng lọc, nên kết quả nghi ngờ thì cần khám kỹ hơn ở cơ sở mắt.